شمانیوز

نوروز که مایه پیوند ملت‌ها و بیشتر شدن همدلی بین ایرانی‌هاست، از چه‌زمانی برگزار می‌شود؟ فلسفه برخی از رسوم آن مانند هفت‌سین چیست؟

به گزارش خبرنگار شما نیوز و به نقل از تسنیم :  نوروز که از آن با عنوان رستاخیز طبیعت یاد می‌شود، میراثی است از گذشته که هرساله در مناطق مختلف جهان پاس داشته می‎شود. نوروز در ایران و افغانستان آغاز سال نو محسوب می‌شود و در برخی دیگر از کشورها مانند تاجیکستان، روسیه، قرقیزستان، قزاقستان، گرجستان، ترکیه، جمهوری آذربایجان و... تعطیل رسمی است و مردم فرارسیدن آن را جشن می‌گیرند. با وجود همه این‌ها، نوروز شناسنامه ایرانی دارد و نمادی است برای پیوند ملت‌های مختلف.

نوروز هرساله با سنت‌ها و مراسم‌های مختلف در مناطق مختلف برگزار می‌شود. اما خاستگاه آن کجاست و انجام مراسم‌های مختلف در آن چه فلسفه‌ای دارد؟ در ادامه نگاهی انداخته‌ایم به چرایی برگزاری این جشن و فلسفه پیدایش آن.

مری بویس، پژوهشگر، در مقاله‌ای تحت عنوان «نوروز در دوران ماقبل اسلام» که در دانشنامه ایرانیکا منتشر شده است، درباره پیشینه این جشن باستانی می‌نویسد: نوروز، «روز نو»، مقدس‌ترین و شادترین جشن در سال زرتشتی است. ضمناً نوروز نقطه کانونی سال زرتشتی است که تمامی روزهای مقدس و رفیع با آن پیوند دارند. بزرگداشت آن دو جنبه دارد؛ یکی دینی و دیگری غیردینی، که هر دوی آنها طی سده‌های متمادی، یکی با گسترش مراسم و دیگری با انباشت سنت‌های مسحورکننده و شاعرانه، که بیشترشان ویژه این روز هستند، آشکارا دچار تحول زیادی شده‌اند.

 

کتاب و ادبیات , عید نوروز ,

 

به‌هرحال، نه در حجم اندک متون اوستایی کهن منتسب به زرتشت اشاره‌ای به نوروز شده است، و نه اسمی از آن در اوستای جوان آمده است.

... تا آنجا که مستندات نشان می‌دهند، نوروز چه در واقع و چه در باطن، جشن اول بهار بود؛ زمانی که خورشید دوباره شروع به قدرت گرفتن و غلبه بر سرما و تاریکی زمستان می‌کند، و زمانی که قوه رشد و تکاپوی طبیعت دوباره تجدید می‌شود.

 

هفت سین

سیدمحمدعلی دادخواه، در کتاب «نوروز و فلسفه هفت سین»، درباره چرایی انتخاب هفت سین و تداوم آن در دوران پس از اسلام می‌نویسد: نموداری دیگر از راه سپردن فرهنگ کهن ما به دیگر باورها و پذیر‌ش‌های پس از خود حدیثی است که در بیشتر کتاب‌های نیایش شیعه به چشم می‌خورد.

وی در ادامه ضمن ارائه دست‌خطی از آیت‌الله چهارسوقی، از سران و رهبران مشروطه، به حدیثی در این زمینه اشاره می‌کند و می‌نویسد: و در اثنی‌عشیره آنچه از امیرالمؤمنین علی(ع) روایت شد از ایشان برای دفع هر درد در سالی که در پیش است، هفت سین با گلاب و زعفران و مشک بر ظرف چینی در روز نوروز نوشته و آشامیده شود و آنها عبارتند از:

سلام قولاً من ربّ رحیم

سلامٌ علی نوحٍ فی العالمین

سلام علی ابراهیم

سلام علی موسی و هارون

سلام علی الیاسین

سَلَامٌ عَلَیْکُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِینَ

سلام هی حتی مطلع الفجر

این کلمات را مسلمانان با زعفران بر روی کاغذ سفید می‌نویسند و آن را در قدح مرغی رها می‌کنند و آن را از شربت زعفران که آمیزه‌ای از شکر و آب و زعفران است در می‌آمیزند و در ایام نوروز پس از تحویل سال جرعه‌ای از آن می‌نوشند و بر این باورند که سرور و سلامتی و سرافرازی و سربلندی و سعادت و سرخوشی سراسر سال با آنان به‌سر خواهد برد.

نویسنده کتاب حاضر در ادامه به «سین» نزد عارفان اشاره می‌کند و می‌نویسد: در سماع صوفیان اولاً سماع با حرف سین شروع می‌شود و سماع‌کنندگان «سبحه» به گردن می‌آویزند و «سبحان الله» می‌گویند و سرود جمعی می‌خوانند و سر به سجده می‌افکنند ...

 

کتاب و ادبیات , عید نوروز ,

 

همچنین دادخواه به «هفت سین» در علم جمل پرداخته و «سین» را معادل عدد 60 دانسته که برابر با اعتدال است. وی همچنین به ذکر اصول اولیه در انتخاب هفت سین در باور ایرانیان اشاره می‌کند که از آن جمله است: با سین آغاز شود، ریشه گیاهی باشد، آن گیاه پارسی باشد، در تمام طول سال در دسترس باشد و... .

 

حاجی فیروز

دکتر مهرداد بهار، شخصیت حاجی فیروز را مربوط به جشن‌های سیاوش دانسته و چنین گفته است که احتمالاً از یکی از اسطوره‌های تموز، الههٔ کشاورزی و احشام در میان‌رودان باستان گرفته شده است. او بعدها ادعا کرد که چهره سیاه‌شده حاجی فیروز نشان‌دهنده بازآمدن او از سرزمین مردگان است و لباس سرخ او نشان از سرخی خون سیاوش دارد؛ او بیان کرده که نام سیاوش می‌تواند معنی «مرد سیاه» یا «مردی با چهره سیاه» داشته باشد.

 

کتاب و ادبیات , عید نوروز ,

 

البته همه پژوهشگران در این رابطه متفق‌القول نیستند. برخی دیگر نیز بر این باورند که حاجی فیروز با شمایلی که ما این روزها در کوچه و خیابان می‌بینیم، سابقه و پیشینه‌ای ندارد و مختص زمان معاصر است و بیشتر در تهران اجرا می‌شود.

آیا این خبر مفید بود؟
جهت مشاهده نظرات دیگران اینجا کلیک کنید

آنچه دیگران میخوانند :
    
    روی خط رسانه