شمانیوز
شما نیوز

شکوفایی صنعت پرورش میگوی قشم در گرو مانع‌زدایی‌ها

صنعت پرورش میگوی قشم با توجه به جذابیت آن برای بخش خصوصی و نیز مجوز سازمان شیلات و استقبال سازمان منطقه آزاد قشم، در آستانه شکوفایی قرار دارد که برای اجرای آن باید برخی مصوبات که مانع این مسیر هستند، بازنگری شود.

به گزارش شمانیوز و به نقل از روابط عمومی سازمان منطقه آزاد قشم ، افزایش جمعیت جهان دستیابی به منابع پروتئینی را بیش از پیش ضروری کرده است؛ طبق اعلام سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد(فائو) هم اکنون 42 درصد از پروتئین مورد نیاز مردم جهان با پرورش و 58 درصد آن از ذخایر طبیعی تامین می‌شود. فائو همچنین اعلام کرده است که با توجه به نیاز روزافزون مردم به پروتئین و محدودیت ذخایر دریایی تا سال 2030 میلادی(1409 شمسی) باید 60 درصد از منابع پروتئینی جهان از طریق پرورش تامین شود.

بررسی نمودارهای تولید از سال 2000 تا 2018 میلادی در جهان نشان‌دهنده آن است که میزان تولید پروتئین حاصل از فعالیت‌های صیادی از دریا ثابت مانده‌است. در حالی که میزان تولید پروتئین از فعالیت‌های پرورش آبزیان سیر صعودی دارد و در حال افزایش است. نتیجه این آمارها آن است که برداشت از ذخایر دریایی جهان به حد نهایی خود رسیده است و صید بیشتر از حد کنونی به ذخایر طبیعی آسیب وارد می‌کند.

در ایران وضعیت به گونه‌ای است که ذخایر طبیعی به شدت زیر فشار قرار دارند. کاهش صید ماهیان خاویاری در شمال که به صفر رسیده مصداق بارز این موضوع است؛ هم اکنون سامانه‌های پرورشی تولید خاویار و ماهی خاویاری به صورت کامل جایگزین سامانه صیادی شده است و خاویار پرورشی در بازار عرضه می‌شود. در جنوب کشور نیز وضع به همین منوال است. به عنوان مثال در حالی که یکی از اسکله‌های صیادی قشم در سال 1395 برای فعالیت 160  قایق طراحی و برنامه‌ریزی شده بود، هم اکنون بیش از 350 قایق در آن فعالیت می‌کنند؛ امری که به شکل معناداری نشان‌دهنده افزایش فشار بر ذخایر دریایی است.

دریابست به درستی رعایت نمی‌شود

مدیر شیلات سازمان منطقه آزاد قشم در گفتگو با خبرنگار ایرنا گفت: به طور میانگین میگوهای پرورشی در هر دوره 750 هزار و میگوهای دریایی حدود 400 هزار تخم ریزی می‌کنند.

منصور آزاد افزود: به نظر می‌رسد یکی از پیک‌های تخم‌ریزی میگوهای دریایی در شهریورماه است و به همین دلیل است که در مهر و آبان صید دریایی میگو مجاز می‌شود.

وی ادامه داد: صید میگو در ماه‌های مرداد و شهریور باعث از بین رفتن تدریجی میگوهای مولد و در نتیجه وارد شدن آسیب‌های جبران ناپذیر به ذخیره دریایی برای سال‌های آتی می‌شود.

مدیر شیلات سازمان منطقه آزاد قشم خاطرنشان کرد: این در حالی است که با توجه به وضعیت معیشتی صیادان سنتی، دریابست در عمل معنا ندارد و صید به صورت مرتب انجام می‌شود.

وی افزود: بنابراین با توجه به ناآشنایی شناورهای بدون مجوز با اصول صید و همچنین تمکین نکردن به قوانین، صیادی در زمان‌ها و با روش‌های غیر مجاز صورت می‌گیرد که باعث تخریب بومسازگان (اکوسیستم)  و محیط زیست منطقه و فشار بر ذخایر دریایی می‌شود.

صید زودهنگام میگوی مولد آسیب‌های جبران ناپذیر به همراه دارد

صید زودهنگام باعث از بین رفتن میگوی مولد و در نتیجه کاهش چشمگیر  تخم‌ریزی و تولید میگو در دوره‌های بعدی می‌شود. در خوشبینانه ترین حالت، به طور میانگین در هر صید، یک تا 1.5 میگوی مولد وجود دارد.

با توجه به وزن میانگین 20 گرمی میگوهای دریایی، اگر 10 درصد از تخم‌ها به میگو تبدیل شود، به ازای صید هر ماهی مولد، حداقل 800 کیلو از صید سال آینده از مدار خارج می‌شود. این عدد با تعداد قایق‌های موجود و نیز طول مدت 2 ماهه، عمق آسیبی که صیادی غیر اصولی به ذخایر طبیعی وارد می‌کند را نشان می‌دهد.

با توجه به این روند و همچنین نیاز جامعه بشری، برای تامین پروتئین و امنیت غذایی به جز پرورش میگو راه دیگری باقی نمی‌ماند. از این رو پرورش آبزیان یکی از اهداف مهم در حوزه اقتصادی و مورد تاکید مسوولان ارشد کشور از جمله مقام معظم رهبری و رییس جمهوری است.

تولید 4500 تن میگو در قشم

مدیر شیلات منطقه آزاد قشم در اینباره گفت: پرروش میگو از سال 1396 در دستور کار سازمان منطقه آزاد قشم قرار گرفته و در حال حاضر یکهزار و 543 هکتار زمین به مزارع میگو واگذار شده است.

وی افزود: مزرعه‌های میگوی فعلی دارای سامانه نیمه متراکم هستند که در مراحل مختلف از اجرا تا تولید قرار دارند و انتظار می رود در سال جاری چهار هزار و 500 تُن میگو در قشم تولید شود.

آزاد ادامه داد: در حوزه پرورش میگو با توجه به محدودیت اراضی در قشم و هزینه‌های تامین انرژی و نیروی انسانی، تولید باید با حداکثر بهره‌وری همراه باشد تا توجیه اقتصادی داشته باشد.

وی افزود: امنیت غذایی و تامین پروتئین سبد غذایی با هزینه مطلوب امری است که می‌توان با سامانه متراکم پرورش میگو محقق کرد.

مدیر شیلات سازمان منطقه آزاد قشم افزود: میزان تولید و بهره‌وری در سیستم‌های متراکم 10 برابر سیستم‌های نیمه متراکمی است که هم اکنون در حال فعالیت است.

وی ادامه داد: تولید میگو در مزارع نیمه‌متراکم 10 تا 12 تُن در سال است که این میزان در سیستم‌های متراکم به 100 تُن در سال می‌رسد.

6 طرح پرورش متراکم میگو معطل مصوبات

آزاد تصریح کرد: تا کنون بر اساس مطالعات انجام شده، 270 هکتار برای پرورش میگو به شیوه متراکم شناسایی و تمام مجوزها نیز از مراجع ذیربط دریافت شده  است.

وی افزود: 6 سایت پرورش میگو در زمین‌های شناسایی شده دایر خواهد شد که با بهره‌برداری از آن تولید میگو سالانه 20 هزار تُن افزایش می‌یابد.

مدیر شیلات قشم ادامه داد: بخش خصوصی در سال  1397 برای ایجاد این طرح‌ها اقدام کرده‌اند که بهره‌برداری از آن باعث ایجاد 800 اشتغال مستقیم و یکهزار و 200 اشتغال غیر مستقیم می‌شود.

در سیاست‌های ابلاغی سال 1400 سازمان شیلات ایران نیز توسعه پرورش متراکم میگو برای قشم مجاز شده است. نکته قابل توجه این است که فقط جزیره قشم توسط سازمان مذکور برای توسعه مزارع میگو مجاز شده و این در حالی است که پیش از این اجازه این امر صادر نشده بود.

اگرچه تمام شرایط برای واگذاری و فعالیت در حوزه پرورش متراکم میگو مهیاست، اما در حال حاضر امکان آن به دلیل یک مصوبه وجود ندارد. شورای صیانت از بیت المال در سال 1399 مصوبه‌ای صادر کرده که پرورش میگو در قشم ممنوع شده است. دلیل این ممنوعیت نیز تکمیل ظرفیت‌ها و مسائل محیط زیستی عنوان شده است و از این رو 6 طرح مذکور مسکوت باقی مانده‌اند.

مصوبه شورای صیانت از بیت المال نیاز به بازنگری دارد

فرماندار قشم در این رابطه به خبرنگار ایرنا گفت: با توجه به اینکه استفاده از سامانه متراکم در قشم توسط سازمان شیلات کشور مجاز شمرده شده است، انتظار می‌رود ممنوعیت اجرای طرح پرورش میگو در این جزیره از سوی شورای صیانت از حقوق بیت المال مورد ارزیابی مجدد قرار بگیرد.

وی خاطرنشان کرد: امید است در سال مزین به نام مانع‌زدایی از تولید و پشتیبانی از آن، مصوبات و دستورالعمل‌های استانی از ساده‌ترین موانع باشند که از مسیر توسعه و تولید رفع شوند.

پرورش متراکم میگو از نظر زمین مساحت بسیار کمتری نسبت به دیگر شیوه‌های پرورش دارد و در عین حال بازدهی آن به اندازه‌ای است که دیگر طرح‌ها قابل مقایسه با آن نیستند. بنابراین با گسترش آن می‌توان هم از ذخیره طبیعی در دریا حفاظت کرد و هم‌گام بزرگی در راستای امنیت غذایی کشور برداشت. این امر زمانی محقق می‌شود که علاوه بر تعظیم شعار سال و در راستای آن، مانع‌های موجود از مسیر تولید و بخش خصوصی زدوده شود؛ مانع‌هایی که گاه نشان از خودتحریمی دارد و نیاز است که با هماهنگی و همدلی دستگاه‌های مختلف رفع شود.

 

آیا این خبر مفید بود؟
جهت مشاهده نظرات دیگران اینجا کلیک کنید
copied