شمانیوز

رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اعلام کرد:

جوشقانی گفت: رویکرد مدیران ارشد رگولاتوری با منسوخ شدن فناوری وایمکس، در سال ۹۳ باعث شد مجوز ارتقای پروانه‌ها به فناوری‌های بالاتر مانند TD-LTE بدون داشتن قابلیت تحرک‌پذیری صادر شود.

به گزارش شمانیوز به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، اولین پروانه‌های ارائه خدمات ارتباطات بی‌سیم در روز‌های پایانی اسفند ۸۷ صادر شد. چهار شرکت در میانه کشمکش‌های دارندگان پروانه PAP و شرکت مخابرات ایران در ارایه خدمات اینترنت پرسرعت سیمی (ADSL) در پی برنده شدن در مزایده رگولاتوری، مجوز ارایه خدمات دیتای بیسیم مبتنی بر فناوری WiMAX را به صورت سراسری یا استانی دریافت کردند.

 

رویکرد مدیران ارشد رگولاتوری در صدور پروانه وایمکس در آن مقطع زمانی استفاده بهینه از باند فرکانسی، ایجاد رقابت، افزایش سرعت در توسعه و ایجاد قابلیت تحرک‌پذیری در حوزه باند پهن ثابت بود. رویکردی که با منسوخ شدن فناوری وایمکس با هدف حفظ سرمایه‌گذاری‌های انجام شده از سوی دارندگان پروانه، در سال ۹۳ باعث شد مجوز ارتقای پروانه‌ها به فناوری‌های بالاتر مانند TD-LTE بدون داشتن قابلیت تحرک‌پذیری صادر شود.

 

پروانه‌هایی که امروز با عنوان "انتقال داده مبتنی بر فنآوری بیسیم ثابت (FWA) " شناخته می‌شوند و کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه هفته گذشته در آستانه پایان یافتن اعتبار پروانه‌های این حوزه "اصول حاکم بر تجدید پروانه انتقال داده مبتنی بر فناوری بیسیم" را تصویب کرد. مصوبه‌ای که پسوند "ثابت" را از این پروانه‌ها حذف کرده و شرایط جدیدی را برای ادامه فعالیت دارندگان پروانه ترسیم می‌کند.

 

عملکرد دارندگان پروانه تاکنون و تغییرات پیش‌بینی شده در مصوبه در گفتگو با حسین فلاح جوشقانی، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و دبیر کمیسیون تنظیم مقررات تشریح شده است.

 

• پروانه‌های انتقال داده مبتنی بر فنآوری بیسیم ثابت (FWA) متناسب با تغییر تکنولوژی، در ۱۱ سال گذشته، تغییرات مختلفی را پشت سر گذاشته، عملکرد دارندگان این پروانه را چطور ارزیابی می‌کنید؟

 

در حال حاضر ۴ اپراتور FWA حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار مشترک دارند در حالیکه این سرویس می‌توانست بیش از این مورد استقبال قرار بگیرد. پروانه آن‌ها زمانی صادر شد که به جز رایتل هنوز مجوز ارتقای شبکه سایر اپراتور‌های موبایل صادر نشده بود. به نظر من متناسب با نیاز و ظرفیتی که در بازار وجود داشت عمل نکرده‌اند.

 

• به نظر شما چرا دارندگان این پروانه علیرغم اینکه تعدادشان هم کم بود نتوانستند آنطور که باید رشد کنند و سهم بازار بیشتری را کسب کنند؟

 

ارزیابی رگولاتوری این نیست که دارندگان پروانه عملکرد ناموفقی داشتند. اما می‌توانستند وضعیت بهتری داشته باشند. شاید یکی از دلایل آن عدم سرمایه گذاری لازم در این حوزه است. این سرویس نیازمند یک سرمایه گذاری جدی است و شاید توان بخش خصوصی در حد سرمایه گذاری مورد نیاز این حوزه نبود. ایرانسل هم بعنوان یکی از دارندگان پروانه که توان سرمایه گذاری داشت، بیشتر بر روی توسعه شبکه موبایل متمرکز شد و از طرف دیگر در این سال‌ها به دلیل عدم توسعه سرویس اینترنت ثابت، ذائقه مردم به سمت استفاده از اینترنت موبایل تغییر کرده است.

 

• در واقع شما معتقدید دسترسی به اینترنت سیار با سرعت بهتر و تغییر فرهنگ مصرف مردم از اینترنت ثابت به سیار در کم اقبالی سرویس اپراتور‌های FWA موثر بوده است. فکر می‌کنید با تمدید اعتبار پروانه‌ها با شرایط جدید، این اقبال بیشتر می‌شود؟

 

تا پیش از این شاید FWA در کنار موبایل به عنوان سرویس جانبی دیده می‌شد، ولی در حال حاضر بعنوان یک سرویس اصلی مطرح است و پیش بینی‌ها نشان می‌دهد این سرویس تا سه، چهارسال آینده حداقل ۲۵ درصد از ترافیک را در شبکه‌های G به خود اختصاص خواهد داد؛ بنابراین ظرفیت بالایی دارد. مفهوم نسل پنجم تلفن همراه (G) صرفاً روی موبایل نیست بلکه در دل خود، همگرایی باند پهن ثابت و سیار (Fix and Mobile Convergence) را با هم دارد و FWA نیز بخشی از این همگرایی است که در دل G انجام می‌شود؛ بنابراین نسل پنجم، شبکه‌ای با ویژگی‌های خاص است که تاخیر را به حداقل می‌رساند، سرعت بالاتر را ارایه می‌کند و تلفیقی از شبکه ثابت و سیار را با هم دارد و وقتی سرعت، تا یک گیگابیت بر ثانیه در شبکه بالا می‌رود هسته شبکه موبایل جواب نمی‌دهد و اصطلاحاً شما باید دیتا را در شبکه ثابت آفلود کنید.

 

دارندگان پروانه FWA تاکنون بستری را در این حوزه آماده کرده اند و الان زمان و نقطه جهش آنهاست تا بتوانند با ارایه سرویس با کیفیت سهم بازار بیشتری را به دست آورند. البته تکنولوژی هر دو حوزه ثابت و سیار LTE است. تاکنون تکنولوژی TD-LTE تحرک پذیری را پشتیبانی نمی‌کرد، در حال حاضر نیز صرفاً گوشی‌هایی که در باند فرکانسی ۳۵۰۰ که باند G است، تنظیم شده اند قابلیت تحرک پذیری TD-LTE را پشتیبانی می‌کنند. LTE سرویس ثابت یک رقیب جدی در حوزه موبایل دارد. دارندگان پروانه FWA با تجدید پروانه باید تکنولوژی خود را به G ارتقاء دهند تا بتوانند جهش مورد نظر را داشته باشند.

 

باند‌های فرکانسی این تکنولوژی قبلاً برای سرویس ثابت TD-LTE بود، ولی الان در حال تبدیل به باند فرکانسی شبکه موبایل است. قاعدتاً دیگر هسته این شبکه‌ها می‌تواند یکی شود. در حال حاضر بغیر از ایرانسل سایر اپراتور‌های FWA باید با اکتساب (Acquisition) و اتصال به اپراتور‌های سیار هسته مشترک ایجاد کرده و از بستر مشترک استفاده کنند تا بتوانند هزینه‌های مشترک را کاهش دهند. الان دوره‌ای است که رشد FWA‌ها در دنیا شروع شده و به تبع آن با تغییراتی که در پروانه آن‌ها پیش بینی شده باید در ایران هم رشدشان را شروع کنند.

 

• در مصوبه قبلی برای عدم اجرای تعهدات، پیش بینی‌هایی انجام شده بود، آیا در مورد عدم توسعه‌ای که به آن اشاره می‌کنید، با دارندگان پروانه طبق مصوبه برخورد شده است؟

 

جریمه نقض تعهدات توسعه در همه مصوبات و پروانه‌های اعطا شده پیش‌بینی می‌شود و در مورد پروانه‌های FWA هم هر جا عدم اجرای تعهدات رخ داده مطابق با پروانه برخورد شده است. اما منظور من این نبود که دارندگان پروانه به تعهداتشان عمل نکرده اند.

 

• آیا جریمه نقض تعهدات پیش‌بینی شده آنقدر بازدارنده بوده است که بتواند توسعه این سرویس را آنطور که مد نظر رگولاتوری بوده محقق کند؟

 

در حوزه پروانه انتقال داده مبتنی بر فناوری بیسیم حتی در زمان صدور پروانه وایمکس در طرح تجاری متقاضیان تعهد پورت گذاشته نشده بود و تعهد رادیویی پیش‌بینی شده بود. در آن زمان هم اینکه تکنولوژی وایمکس چقدر می‌تواند در مقابل موبایل دوام بیاورد مبهم بود، کما اینکه این فناوری منسوخ شد. پس از آن بحث استقلال از فناوری برای پروانه‌ها مطرح شد و در مقایسه با پروانه موبایل، این پروانه را با حق‌الامتیاز پایین‌تری صادر کردیم تا بازار آن شکل بگیرد. هدف این بود که در حوزه ثابت ترابردپذیری (Portability) ایجاد کنیم و فضای رقابتی در حوزه ADSL شکل بگیرد. به هرحال دارندگان پروانه FWA اقداماتی انجام دادند و توانستند بخشی از بازار را به دست بیاورند. اما می‌توانستند ظرفیت بیشتری از این بازار را به خودشان اختصاص دهند. چرا که تکنولوژی آن‌ها مانند موبایل رادیویی بود و می¬توانستند در مقایسه با ADSL سرعت بالاتری به مشترک بدهند. در حوزه ثابت تکنولوژی‌هایی مانند VDSL باید ارایه می¬شد که این اتفاق نیفتاد؛ بنابراین فرصت خوبی بود که بتوانند سرویس ثابت با کیفیتی ارایه دهند. کما اینکه در دو سه سال اخیر، جهش خوبی داشته اند.

 

• در مصوبه جدید "اصول حاکم بر تجدید پروانه انتقال داده مبتنی بر فناوری بیسیم" چه تغییراتی در حوزه پروانه‌های FWA پیش بینی شده است؟

 

در تجدید پروانه، قابلیت ترابردپذیری (Service Portability) و تحرک پذیری (Mobility) به پروانه‌ها اضافه شده است تا دارندگان پروانه بتوانند از باند فرکانسی ۳۵۰۰ -که تا دوسال آینده بعنوان فرکانس نسل پنجم موبایل قابل بهره برداری خواهد بود- استفاده کنند که باعث می‌شود دارندگان پروانه FWA بتوانند در حوزه‌های عمده فروشی به اپراتور‌های ثابت و موبایل وارد شوند. همچنین با توجه به امکان تحرک پذیری، یک دوره تنفس دو ساله برای دارندگان پروانه در نظر گرفته شده و دو سال پس از تمدید پروانه باید مانند اپراتور‌های سیار ۱/۲۸ درصد از درآمد ناخالص سالیانه خود را به عنوان حق السهم پرداخت کنند، تغییرات عمده در این دو حوزه بوده است و دارندگان پروانه طبق مصوبه در سرویس عمده فروشی حق السهم نمی‌پردازند که این موضوع باعث میشود کم کم از بازار عمده فروشی هم سهمی به دست بیاورند.

 

• چرا در مصوبه جدید حق السهم به جای حق الامتیاز در مصوبه قبلی، پیش بینی شده است؟

 

پیش از این در زمان صدور پروانه‌های FWA، مبلغ ثابتی بعنوان حق الامتیاز دریافت شده بود، با اتمام زمان اعتبار پروانه ها، اپراتور‌ها یا باید مجدداً حق الامتیاز ثابت برای تجدید پروانه پرداخت می‌کردند که از نظر رگولاتوری این دیدگاه چندان با رویکرد توسعه سرویس متناسب نبود، یا اینکه متناسب با درآمدشان به رگولاتوری تسهیم درآمد پرداخت کنند. مزیت رویکرد دوم این بود که پولی به صورت یکجا از بخش ICT خارج نمی‌شد و توسعه اپراتور‌ها آسیب نمی‌دید. ضمن اینکه اگر در حوزه ارزش باند اختصاص یافته به اپراتورها، همه پارامتر‌ها را در نظر نگرفته باشیم، خود کسب و کار این موارد را لحاظ می‌کند اگر ارزش باند خیلی فراتر باشد اپراتور درآمد بیشتری دارد، پس تسهیم بیشتری پرداخت می‌کند. در واقع در روش تسهیم درآمد ارزش باند فرکانسی که جزو منابع ملی محدود و انفال است، حفظ می‌شود.

 

• در مصوبه جدید دوره اعتبار پروانه‌ها ۷ ساله است، پیش بینی دوره تنفس دوساله و مدت اعتبار ۷ ساله برای پروانه‌ها بر مبنای چه بررسی فنی و اقتصادی صورت گرفته است؟

 

دوره تنفس دو ساله با هدف حمایت از توسعه پیش بینی شده تا دارندگان پروانه بتوانند هم برای توسعه تکنولوژی‌های جدید مانند G حرکت کنند که نیازمند سرمایه گذاری جدی است و هم بتوانند فرصتی برای همگرایی با شبکه موبایل داشته باشند. ضمن اینکه مطالعه تطبیقی و نقشه راه سایر کشور‌ها در دنیا نشان می‌دهد دو سال دیگر GFWA به بلوغ خود می‌رسد و اپراتور‌ها دو سال وقت دارند خود را با شرایط جدید تطبیق دهند. مدت اعتبار پروانه نیز باید توجیه اقتصادی داشته باشد، قاعدتاً پروانه‌ای که قرار است با این ظرفیت و تعهدات مالی به نتیجه برسد نیازمند دوره زمانی مشخص است تا هم سرمایه گذاری برای دارنده پروانه؛ مقرون به صرفه و توجیه پذیر باشد و هم بازگشت سرمایه اتفاق بیفتد. از سوی دیگر رگولاتوری بویژه در حوزه‌های نظارتی این امکان را داشته باشد که در صورت لزوم، بتواند تغییرات را در تمدید پروانه لحاظ کند. با در نظر گرفتن همه این جوانب اعتبار ۷ ساله در مصوبه در نظر گرفته شده است. پروانه‌های قبلی برای دوره ۶ ساله صادر شده بود و امکان تمدید اعتبار ۵ ساله نیز داشت. در مصوبه جدید، زمانبندی تمدید پروانه‌ها یکسان شده است تا از پراکندگی شروع و پایان متفاوت پرهیز شود.

 

• آیا در دوره تنفس، اجرای تعهدات توسعه اپراتور‌ها پایش می‌شود و در مصوبه چه ابزاری برای عدم ایفای تعهدات اجرا و توسعه پیش بینی شده است؟

 

بله، فلسفه وجودی رگولاتوری رصد، پیگیری ونظارت بر تعهدات توسعه و اجرا است. این دوره تنفس برای این پیش بینی شده است که منابعشان را برای سرمایه گذاری صرف کنند. اگر این اتفاق نیفتد باند فرکانسی‌ای که به آن‌ها اختصاص داده شده لغو می‌شود، چرا که باند اختصاصی به FWA باند اصلی ۵ G است و باند ارزشمندی است. ضمن اینکه بر اساس مصوبه کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات، رگولاتوری می‌تواند در مواردی مانند: تبادل ترافیک بین الملل خارج از ضوابط و مقررات مربوط، عدم ارایه یا توقف خدمات، انتقال پروانه به غیر بدون موافقت رگولاتوری، عدم رعایت الزامات امنیت ملی، ارایه خدمات خارج از موضوع پروانه تخلف و استمرار در تخلف و. برای تعلیق، کاهش مدت اعتبار یا لغو پروانه اقدام کند. مصداق‌های این موارد نیز در مصوبه مشخص شده است.

 

• در مصوبه کمیسیون برای پروانه FWA تعهدات توسعه و اجرا به صورت درصدی از پوشش جغرافیایی مشخص شده است. این موضوع در پروانه تعهدات اپراتور‌های تلفن همراه نیز پیش بینی شده و گاهی این تعهدات با پوشش مناطق پرجمعیت و دارای بازده اقتصادی بالا محقق شده است. در حالیکه در سایر مناطق علیرغم وجود نیاز، این موضوع اتفاق نیفتاده است ضمن آنکه کیفیت پوشش نیز مناسب نیست!

 

پوشش به دو شکل رادیویی و جمعیتی قابل پیش بینی است. در کنار این پوشش، باید تعهد کیفیت هم وجود داشته باشد که ما مصوباتی هم درباره کیفیت سرویس داریم. پوشش لزوماً به معنای وجود سرویس نیست. در پوشش رادیویی ممکن است شما سیگنال را دریافت کنید، اما سرویس نداشته باشید به همین دلیل هم پوشش رادیویی و هم جمعیتی در پروانه‌ها پیش بینی می‌شود. پوشش جمعیتی ناظر به سرویس است یعنی جمعیت آنجا بتوانند سرویس بگیرند؛ بنابراین این دو موضوع پوشش جمعیتی و جغرافیایی باید در کنار هم قرار بگیرند تا مشترک بتواند سرویس دریافت کند. در مرحله بعدی پارامتر‌های کیفیت سرویس شامل میزان سرعت، تاخیر، میزان اتلاف بسته در دیتا و تجربه مشتری و ... منجر به ارزیابی کیفیت سرویس اپراتور می‌شود و رگولاتوری باید این چند آیتم را در کنار یکدیگر بگذارد و بر عملکرد اپراتور نظارت کند. ممکن است در جایی سیگنال وجود داشته باشد، اما به علت تراکم جمعیت، اشتراک باند فرکانسی به علت محدودیت باند و ...، مشترک سرویس مورد نظر را دریافت نکند. طراحی شبکه باید به نحوی باشد که اپراتور متناسب با تراکم جمعیت در آن منطقه، ظرفیت سازی کند. به همین دلیل در مصوبه جدید هم پوشش جمعیتی و هم پوشش جغرافیایی پیش بینی شده است.

 

• براساس مصوبه، دارندگان پروانه FWA موظف هستند سه درصد از درآمد ناخالص خود را برای ارایه خدمات عمومی اجباری (USO) هزینه کنند. رگولاتوری چگونه بر ارایه این خدمات نظارت می‌کند؟

 

در حال حاضر بر اساس مصوبات کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات و کمک دولت روال اجرا و نظارت خدمات USO در مناطق روستایی و دورافتاده تغییر کرده است. در حال حاضر این روال با کمک اپراتور انجام می‌شود و مجری بر اساس قرارداد، سرویس را اجراء و تحویل می‌دهد و رگولاتوری براساس آنچه تحویل شده است نظارت می‌کند. سرویس USO در اپراتور‌های FWA مانند اپراتور‌های تلفن همراه قالب تعهدات اپراتور پیش بینی شده است و نظارت بر اساس روال‌های جاری انجام می‌شود.

 

• دارندگان پروانه FWA متعهد هستند سرویس دسترسی را با چه سرعتی ارایه کنند؟

 

براساس شاخص‌هایی که در سند معماری الزامات شبکه ملی اطلاعات پیش بینی شده است. هر آنچه در این سند بالادستی تدوین شده الزام آور است و اپراتور‌ها ملزم به ارایه آن هستند.

 

• اشاره کردید برای جهش دارندگان پروانه FWA و کسب سهم بازار بیشتر، یکی از الزامات تغییر تکنولوژی است، آیا الزام دیگری هم وجود دارد؟

 

این شبکه برای ارایه سرویس بهتر و ظرفیت بیشتر نیازمند سرمایه گذاری و توسعه است. منتهی سرمایه گذاری باید بر روی تکنولوژی جدید باشد. البته این بدان معنی نیست که تکنولوژی فعلی را کنار گذاشته و به سمت تکنولوژی دیگری بروند. روند جایگزینی نسل‌های تکنولوژی روش و استاندارد خاص خود را دارد کما اینکه در مورد سرویس وایمکس این اتفاق افتاد و اپراتور‌ها با هماهنگی رگولاتوری در فرایندی از فناوری وایمکس به فناوری TD-LTE مهاجرت کردند.

 

در شرایط اقتصادی فعلی و تحریم، سرمایه گذاری چالش‌های خاص خود را دارد. در این شرایط نگاه دولت، نگاه حمایتی از اپراتورهاست به گونه‌ای که بخش خصوصی بتواند توسعه پیدا کند. اگر سرمایه گذاری بخش خصوصی و شکل گیری این شبکه نبود در شرایط فعلی ناشی از همه گیری کرونا نمی‌توانستیم خدمات آموزش مجازی یا سرویس رسانی الکترونیکی را در بسیاری از حوزه‌ها داشته باشیم. در کنار استیفای حقوق دولت در تدوین مصوبات، نگاه حمایتی از بخش ICT نیز وجود دارد تا با ایجاد ظرفیتهایی، بخش خصوصی به سرمایه گذاری ترغیب شود.

 

• با شرایط جدید پیش بینی شده در مصوبه برای تمدید پروانه FWA، فکر می‌کنید فعالیت دارندگان پروانه چه اثراتی در اکوسیستم ICT کشور ایجاد می‌کند؟

 

در مطالعات ما، روند بین المللی حاکی از رشد ۱۱۷ برابری کل بازار و رشد ۱۸۰ برابری بازار ارایه خدمات FWA در مدت هفت سال آینده است. ضمن آنکه پیش بینی‌ها نشان می‌دهد با توسعه و تجاری سازی نسل پنجم (G) حدود ۲۵ درصد از ترافیک این نسل متعلق به اپراتور‌های FWA است. قاعدتا هم دارندگان پروانه می‌توانند سهم بازار خوبی داشته باشند و هم مشترکان، سرویس با کیفیت بالاتر و سرعت بیشتر دریافت کنند. بهرحال این موضوع، مناسبات بین بازیگران اکوسیستم را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 

آیا این خبر مفید بود؟
جهت مشاهده نظرات دیگران اینجا کلیک کنید

تبلیغات متنی

روی خط رسانه