به گزارش شمانیوز، صنعت فولاد ایران در سال 1404 یکی از دشوارترین دوره‌های فعالیت خود را پشت سر گذاشت. محدودیت‌های برق و آب، نوسانات تأمین انرژی و فشار مضاعف بر شبکه سراسری، بسیاری از واحدهای تولیدی را ناگزیر به کاهش ظرفیت یا توقف‌های مقطعی کرد. 

با این حال، یکی از بزرگ‌ترین بازیگران این صنعت نه‌تنها از مسیر تولید خارج نشد، بلکه موفق شد در یازده‌ماهه سال جاری رکوردی تاریخی در رشد تولید به ثبت برساند؛ رکوردی که بیش از آنکه صرفاً یک عدد باشد، بیانگر تغییر پارادایم در مدیریت انرژی، بهره‌وری و برنامه‌ریزی عملیاتی در مقیاس کلان صنعتی است.

عبور فولاد مبارکه از گلوگاه انرژی با اتکا به سرمایه‌گذاری زیرساختی

 این مجموعه عظیم فولادی ایران، در شرایطی که بخش قابل توجهی از فولادسازان با محدودیت تأمین برق مواجه بودند، با کاهش وابستگی به شبکه سراسری و بهره‌گیری از سرمایه‌گذاری‌های پیشین در حوزه زیرساخت‌های برق و آب، توانست ثبات عملیاتی خطوط تولید را حفظ کند. نتیجه این رویکرد، ثبت بالاترین میزان رشد تولید در تاریخ فعالیت شرکت نسبت به دوره‌های مشابه پیشین بود.

در بخش بالادستی زنجیره، تولید گندله به بیش از 6.7 میلیون تن رسید و تحقق بیش از 100 درصدی برنامه، رشد نزدیک به 2 درصدی را نسبت به سال گذشته رقم زد. این افزایش در شرایطی حاصل شد که تأمین پایدار مواد اولیه و انرژی برای بسیاری از تولیدکنندگان به چالشی جدی تبدیل شده بود. در ادامه همین روند، واحدهای احیای مستقیم با تولید بیش از 6.7 میلیون تن آهن اسفنجی و تحقق 113 درصد برنامه، رشدی بیش از 12 درصدی را تجربه کردند؛ رقمی که جایگاه این مجموعه را به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده آهن اسفنجی جهان تثبیت می‌کند.

در حلقه میانی زنجیره نیز تولید تختال با عبور از مرز 6.9 میلیون تن و تحقق 103 درصد برنامه، رشد بیش از 2 درصدی را نشان می‌دهد. این اعداد زمانی معنا پیدا می‌کنند که در کنار شرایط محدودیت انرژی و فشار مضاعف بر صنایع انرژی‌بر تحلیل شوند. در واقع، سرمایه‌گذاری هدفمند در تأمین برق و مدیریت منابع آبی، به مزیت رقابتی تعیین‌کننده‌ای برای این شرکت تبدیل شده است.

تکمیل زنجیره ارزش و پاسخ به نیاز صنایع پایین‌دست

رشد تولید صرفاً در حلقه‌های ابتدایی زنجیره متوقف نماند. در بخش نورد گرم، تولید کلاف گرم با عبور از 4.8 میلیون تن و تحقق 102 درصد برنامه، نشان داد که سیاست حفظ تعادل در کل زنجیره ارزش به‌درستی اجرا شده است. تأمین پایدار ورق‌های گرم برای صنایع داخلی از جمله خودروسازی، لوازم خانگی، لوله و پروفیل و صنایع ساختمانی، نقش مهمی در جلوگیری از التهاب قیمتی در بازار داخل ایفا می‌کند.

در زیرمجموعه‌های گروه فولاد مبارکه نیز روندی مشابه مشاهده می‌شود. در شرکت فولاد و نورد سبا، تولید آهن اسفنجی با تحقق 117 درصد برنامه به بیش از 1.2 میلیون تن رسید که بیانگر رشد بیش از 15 درصدی نسبت به سال قبل است. همچنین تولید کلاف گرم این شرکت با رشدی نزدیک به 3 درصد، به حدود 1.5 میلیون تن افزایش یافت. این هم‌افزایی درون‌گروهی، نشان‌دهنده انسجام عملیاتی و مدیریت یکپارچه ظرفیت‌ها در سطح هلدینگ است.

اهمیت این دستاوردها زمانی برجسته‌تر می‌شود که بدانیم حدود یک‌سوم فولاد خام کشور توسط این گروه تولید می‌شود. حفظ سهمی در حدود 34 درصد از تولید ملی، به معنای آن است که هرگونه اختلال در عملکرد این مجموعه می‌تواند بر کل زنجیره فولاد کشور اثرگذار باشد. از این منظر، پایداری تولید نه‌تنها یک موفقیت شرکتی، بلکه عاملی مؤثر در ثبات صنعتی و اقتصادی کشور به شمار می‌رود.

تثبیت جایگاه ایران در نقشه جهانی فولاد

حفظ و ارتقای تولید در این مقیاس، فراتر از مرزهای داخلی معنا پیدا می‌کند. ایران در سال‌های اخیر توانسته جایگاه خود را در میان 10 تولیدکننده برتر فولاد جهان تثبیت کند و نقش این شرکت در این موفقیت ملی انکارناپذیر است. استمرار رشد تولید در شرایط محدودیت انرژی، پیام روشنی به بازارهای بین‌المللی مخابره می‌کند: ظرفیت صنعتی ایران، حتی در مواجهه با تنگناهای زیرساختی، توان انطباق و تاب‌آوری بالایی دارد.
از منظر اقتصادی، افزایش تولید به معنای بهبود بهره‌وری سرمایه، کاهش هزینه‌های سربار ثابت به ازای هر تن محصول و تقویت حاشیه سود عملیاتی است. همچنین رشد عرضه داخلی می‌تواند به مهار فشارهای قیمتی در بازار فولاد کمک کرده و از انتقال تورم به صنایع پایین‌دست جلوگیری کند. در سطح کلان‌تر، تداوم این روند نقش مهمی در ارزآوری از محل صادرات و تقویت تراز تجاری غیرنفتی کشور خواهد داشت.

چشم‌انداز ترسیم‌شده برای پایان سال 1404 نیز حاکی از احتمال شکسته شدن رکوردهای سالانه در کل ادوار فعالیت شرکت و زیرمجموعه‌های آن است. اگر این پیش‌بینی محقق شود، سال جاری به نقطه عطفی در تاریخ صنعت فولاد کشور بدل خواهد شد؛ سالی که در آن، مدیریت هوشمندانه منابع و سرمایه‌گذاری پیش‌نگرانه، توانست محدودیت‌های ساختاری را به فرصت تبدیل کند.

عملکرد یازده‌ماهه این غول فولادی نشان می‌دهد که راهبرد عبور از بحران انرژی صرفاً در مدیریت مقطعی مصرف خلاصه نمی‌شود، بلکه نیازمند نگاه بلندمدت به زیرساخت، تنوع‌بخشی به منابع تأمین و ارتقای بهره‌وری در کل زنجیره ارزش است.

 تجربه سال 1404 می‌تواند به الگویی برای سایر صنایع انرژی‌بر کشور تبدیل شود؛ الگویی که ثابت می‌کند حتی در فضای محدودیت و فشار، امکان ثبت رکوردهای تازه وجود دارد، مشروط بر آنکه سرمایه‌گذاری، برنامه‌ریزی و انسجام عملیاتی در سطحی راهبردی تعریف شود.

فولاد مبارکه در مدار رکوردشکنی تولید با عبور از تنگنای انرژی