جام جهانی 2026 برای فوتبال ایران، جام حسرتها بود؛ تورنمنتی که تیم ملی نه شکست خورد، نه صعود کرد. شاگردان امیر قلعهنویی در شرایطی با سه تساوی از دور رقابتها کنار رفتند که تنها چند دقیقه، چند سانتیمتر و شاید تنها یک پیروزی مقابل نیوزیلند با ثبت تاریخیترین عملکرد فوتبال ایران در بزرگترین آوردگاه دنیای فوتبال فاصله داشتند.
اگر قرار باشد این جام را تنها با یک عدد توصیف کنیم، آن عدد بدون تردید «3» است.
ایران هر سه مسابقه مرحله گروهی را با تساوی به پایان رساند، سه امتیاز گرفت، سه گل به ثمر رساند، سه گل دریافت کرد، در رتبه سوم گروه G ایستاد و حتی در هر سه مسابقه نیز یک گل مردود به دلیل آفساید داشت؛ آماری عجیب که تا آخرین لحظه ادامه پیدا کرد.
با وجود این شرایط، امید صعود ایران به عنوان یکی از هشت تیم برتر سوم همچنان زنده بود، اما سرنوشت شاگردان قلعهنویی به نتایج سایر گروهها گره خورده بود.
ایران برای صعود در روز آخر مرحله گروهی باید شاهد سه اتفاق میبود؛ غنا کرواسی را شکست میداد، کنگو مقابل ازبکستان برنده نمیشد و دیدار الجزایر و اتریش نیز برنده داشت. اما هیچکدام از این سناریوها رخ نداد.
کرواسی غنا را شکست داد، کنگو با پیروزی مقابل تیم فابیو کاناوارو چهار امتیازی شد و در حساسترین مسابقه، الجزایر و اتریش نمایشی دراماتیک ارائه کردند.
در دقیقه 3+90، ریاض محرز گل سوم الجزایر را به ثمر رساند تا نتیجه 3 بر 2 شود؛ گلی که در همان لحظه ایران را به مرحله یکشانزدهم نهایی میفرستاد و میلیونها ایرانی را به جشن صعود نزدیک کرده بود. اما این رؤیا تنها سه دقیقه دوام آورد.
در دقیقه 6+90، ساشا کالادژیچ گل تساوی اتریش را زد تا مسابقه با نتیجه 3 بر 3 به پایان برسد؛ نتیجهای که هم اتریش را به عنوان تیم دوم و هم الجزایر را به عنوان یکی از بهترین تیمهای سوم راهی مرحله حذفی کرد و ایران پس از یک تساوی بحث برانگیز با سه امتیاز پشت درهای صعود ماند.
در کنار این نتایج، تساوی استرالیا و پاراگوئه، شکست 2 بر یک آلمان از اکوادور، شکست یک بر صفر کره جنوبی مقابل آفریقای جنوبی و پیروزی 5 بر صفر سنگال برابر عراق نیز جدول بهترین تیمهای سوم را به ضرر ایران تغییر داد تا شاگردان قلعهنویی با وجود شکستناپذیر بودن، از جام کنار بروند.
*آغازی پرحاشیه؛ از بحرانهای جنگی تا لغو بازیهای دوستانه
مشکلات تیم ملی از ماهها قبل از آغاز جام جهانی شروع شده بود.
همزمانی اردوهای آمادهسازی با اوج بحرانهای جنگی منطقه، برنامهریزی فدراسیون را با مشکلات فراوانی روبهرو کرد. آمریکا به عنوان یک میزبان ناعادل در اقدامی خصمانه، برای 14 نفر از مدیران تیم و مسئولان فدراسیون مثل مهدی تاج، هدایت ممبینی، مهدی محمد نبی، مهدی خراطی، محسن معتمدکیا، سیامک قلیچخانی روادید صادر نکرد و صدور ویزا برای برخی اعضای کاروان هم با تأخیر همراه شد.
از طرفی پروازهای عجیب و غریب در طول مسابقات شرایط را برای ملیپوشان دشوارتر کرد و فرصت تطبیقپذیری با محیط و البته ریکاوری مناسب پس از بازیها را نیز از شاگردان امیر قلعهنویی گرفت.
در کنار این مسائل، فدراسیون فوتبال ماهها برای برگزاری مسابقات دوستانه تلاش کرد. مذاکراتی با کشورهایی مثل اسپانیا، آلبانی، شیلی، لهستان، مقدونیه شمالی و حتی تیمهایی مانند آنگولا، پورتوریکو و گرنادا انجام شد، اما هیچکدام به نتیجه نرسید تا ایران بدون دیدارهای تدارکاتی ایدهآل، راهی مهمترین تورنمنت فوتبال جهان شود.
*2 امتیاز مفتی که مقابل نیوزیلند از دست رفت
اگر قرار باشد تنها یک مسابقه به عنوان بزرگترین حسرت ایران در این جام معرفی شود، بدون تردید دیدار با نیوزیلند است.
ایران مقابل ضعیفترین تیم گروه، دو امتیاز طلایی را از دست داد؛ دو امتیازی که در پایان مرحله گروهی مشخص شد ارزش آن از هر اتفاق دیگری بیشتر بوده است.
کادر فنی برای مهار مهمترین مهره هجومی نیوزیلند یعنی کریس وود برنامه مشخصی نداشت و مهاجم باتجربه این تیم بارها با استفاده از قدرت سرزنی و بازی مستقیم، مدافعان ایران را تحت فشار قرار داد. در نهایت همان گل نیوزیلند باعث شد ایران به جای سه امتیاز، تنها یک امتیاز کسب کند.
اگر ایران فقط همین مسابقه را برده بود، دیگر نیازی به انتظار برای نتایج سایر گروهها، گل دقیقه 96 اتریش یا محاسبات پیچیده بهترین تیمهای سوم نداشت و با اقتدار راهی مرحله حذفی میشد.
*بدشانسی؛ از پنج سانتیمتر تا یک پنالتی
در کنار فرصتسوزی مقابل نیوزیلند، بدشانسی نیز دست از سر ایران برنداشت.
در دقیقه 3+90 دیدار با مصر، شجاع خلیلزاده موفق شد دروازه حریف را باز کند، اما پس از بازبینی تصاویر مشخص شد تنها حدود پنج تا ده سانتیمتر در آفساید قرار داشته و گل او مردود اعلام شد؛ شاید تلخترین تصمیم داوری برای فوتبال ایران در این جام.
البته یکی دیگر از لحظات حسرتبرانگیز ایران، گل مهدی طارمی مقابل بلژیک بود. مهاجم باتجربه تیم ملی در یکی از حساسترین مسابقات مرحله گروهی موفق شد دروازه شیاطین سرخ اروپا را روی یک ضربه ایستگاهی تمرین شده باز کند اما این گل نیز پس از بازبینی تصاویر توسط VAR به دلیل آفساید چند سانتیمتری مردود اعلام شد.
طارمی که در طول مسابقات بارها با دوندگی، حفظ توپ و ایجاد موقعیت بار خط حمله ایران را به دوش کشید، علاوه بر این گل مردود، یک پنالتی حساس را هم از دست داد تا جام جهانی 2026 برای او نیز به تورنمنتی پر از حسرت تبدیل شود. اگر گل مقابل بلژیک تأیید میشد یا پنالتی او در بازی با مص تبدیل به گل میشد، شاید امروز روایت جام جهانی برای تیم ملی ایران کاملاً متفاوت بود.
سه گل مردود در سه مسابقه، پنالتی از دست رفته طارمی و گل دقیقه 96 اتریش، مجموعهای از اتفاقاتی بودند که جام جهانی 2026 را به یکی از بدشانسترین تورنمنتهای تاریخ فوتبال ایران تبدیل کردند.
*اشتباهات تاکتیکی و نیمکتی که برنده نشد
در کنار بدشانسی، انتقادهایی هم متوجه کادر فنی است.
امیر قلعهنویی و همکارانش در طول جام جهانی هیچگاه نتوانستند با تعویضهای خود روند مسابقات را تغییر دهند. تقریباً در هر سه مسابقه، تغییرات ایران یا دیر انجام شد یا تأثیر محسوسی روی روند بازی نگذاشت و نیمکت تیم ملی هرگز برگ برندهای با انجام تعویضهای خود رو نکرد. نکتهای که خود سرمربی تیم ملی پس از بازی با نیوزیلند و بلژیک با انتقاد از نفرات تعویضی به آن اعتراف کرد.
در فوتبال مدرن، مسابقات بزرگ معمولاً با کیفیت نیمکتها تعیین میشوند؛ بخشی که ایران در آن عملکرد قابل قبولی نداشت.
*انتخابهایی که جواب نداد
یکی دیگر از انتقادهای مهم، انتخاب برخی نفرات برای فهرست نهایی تیم در جام بیست و سوم بود.
حضور بازیکنانی مانند دنیس درگاهی یا روزبه چشمی مصدوم در لیست که عملاً نتوانستند تأثیر قابل توجهی روی عملکرد تیم داشته باشند، باعث شد بسیاری از کارشناسان نسبت به نحوه انتخاب نفرات سؤالهای جدی مطرح کنند.
زنگ خطر برای آینده: میانگین سنی بالا
جام جهانی 2026 نشان داد نسل فعلی تیم ملی به پایان دوران اوج خود نزدیک شده است.
میانگین سنی بالای تیم این پیام را به کادر فنی داد که پروژه جوانسازی باید هرچه سریعتر و پیش از جام ملتهای آسیا آغاز شود.
هرچند در میان نفرات مسن نفراتی مثل شجاع خلیلزاده، رامین رضاییان و سامان قدوس عملکرد بسیار خوبی در طول جام داشتند اما از همین امروز باید پروژه جوانسازی را استارت زد.
*حذف بدون شکست؛ آماری تاریخی
یکی از عجیبترین اتفاقات این جام برای ایران، حذف بدون حتی یک شکست بود.
ایران تنها تیم حذفشده مرحله گروهی بود که بدون باخت مسابقات را ترک کرد؛ آماری که بیش از هر چیز نشان میدهد فاصله فوتبال ایران با صعود، تنها چند لحظه و چند تصمیم بود.
*آبروداری در میان نمایندگان آسیا
هرچند ایران نتوانست طلسم صعود از مرحله گروهی را بشکند، اما در مقایسه با برخی دیگر از نمایندگان آسیا که با امکاناتی عالی و آمادهسازی بسیار بهتر وارد جام شدند، عملکردی آبرومندانه داشت.
در شرایطی که تیمهایی مانند عراق، قطر، ازبکستان، اردن، عربستان و کره جنوبی با شکستهایی سنگین، نتایج دور از انتظار یا حذفهای زودهنگام روبهرو شدند، ایران تا آخرین ثانیه مرحله گروهی برای صعود جنگید، در هیچ مسابقهای شکست نخورد و تنها با تفاضل و نتایج سایر گروهها از رسیدن به جمع 32 تیم برتر جهان بازماند.
البته این آبروداری نباید باعث شود ضعفهای تیم ملی نادیده گرفته شود و ثابت شد فوتبال ایران برای جام ملتهای آسیا و جام جهانی آینده بیش از هر زمان دیگری به بازسازی نیاز دارد.
*قلعهنویی؛ ایستاده زیر بار سنگین فشارها
با وجود همه انتقادهایی که به تصمیمات فنی، تعویضها و برخی انتخابهای امیر قلعهنویی وارد شد، نمیتوان از شرایط ویژهای که او و کادر فنی در ماههای منتهی به جام جهانی پشت سر گذاشتند، چشمپوشی کرد.
سرمربی تیم ملی در شرایطی هدایت ایران را در بزرگترین آوردگاه فوتبال جهان بر عهده داشت که اردوهای آمادهسازی تحت تأثیر بحرانهای منطقه، لغو مسابقات دوستانه و مشکلات متعدد لجستیکی قرار گرفت و تیم ملی برخلاف بسیاری از رقبا، بدون برنامه تدارکاتی ایدهآل راهی جام جهانی شد.
قصههای مربوط به وضعیت سخت تیم و فشارهای وارده از سوی کشور میزبان هم در طول برگزاری مسابقات قابل کتمان نیست.
قلعهنویی با وجود تمام این فشارها توانست تیمی منسجم و شکستناپذیر را روانه مسابقات کند؛ تیمی که مقابل هیچ حریفی تسلیم نشد و تا آخرین ثانیه برای صعود جنگید. هرچند نتیجه نهایی مطابق انتظار هواداران نبود، اما حفظ تمرکز تیم در آن شرایط دشوار و رساندن ایران به آستانه صعود، نکتهای است که در کنار نقدهای فنی نباید نادیده گرفته شود.
*فراتر از فوتبال؛ ادای احترام به شهدای میناب
جام جهانی 2026 برای تیم ملی ایران تنها یک رقابت فوتبالی نبود. ملیپوشان که دل دل روزهای پرتلاطم ناشی از بحرانهای جنگی کشور وارد مسابقات شدند، در طول این تورنمنت بارها تلاش کردند همدلی خود را با مردم ایران نشان دهند و یاد شهدای حادثه میناب را گرامی بدارند.
در رختکن تیم ملی، تابلوهایی با پیامهای همدلی و یادبود شهدای میناب نصب شده بود و تصاویر منتشرشده از پشت صحنه کاروان "میناب 168"، بازتاب گستردهای در میان هواداران داشت.
اعضای تیم ملی با این اقدام تلاش کردند نشان دهند که در کنار مسئولیت ورزشی خود، نسبت به اتفاقات تلخ کشور نیز بیتفاوت نیستند و موفقیتها و تلاشهای خود را به مردم ایران و خانوادههای داغدار تقدیم میکنند.
این پیامها، در کنار رفتارهای همدلانه بازیکنان و کادر فنی، یکی از جنبههای انسانی حضور ایران در جام جهانی 2026 بود؛ حضوری که نشان داد فوتبال، گاهی فراتر از نتیجه، میتواند زبان همدلی و احترام به دردهای یک ملت باشد.
جام جهانی 2026 با همه تلخیهایش برای ایران به پایان رسید؛ جامی که میتوانست تاریخیترین حضور ایران در بزرگترین آوردگاه فوتبال جهان باشد، اما با اختلافی به اندازه چند سانتیمتر و در پایان یک دیدار مشکوک(اتریش و الجزایر) به یکی دیگر از حسرتهای بزرگ تاریخ فوتبال ملی تبدیل شد.
.gif)
0 دیدگاه